Thứ Sáu, ngày 20 tháng 11 năm 2026

Xây dựng đội ngũ kế cận: người đứng đầu giỏi là người dám chia việc

Huỳnh Yến Nhi · 20/11/2026 06:24 · cập nhật 20/11/2026 06:31 · đọc 3 phút
Xây dựng đội ngũ kế cận: người đứng đầu giỏi là người dám chia việc

Doanh nghiệp nhỏ thường dừng lại khi người đứng đầu vắng mặt, vì mọi quyết định đều qua tay một người. Xây dựng đội ngũ kế cận là cách để công ty lớn lên và đứng vững lâu dài.

Trong nhiều doanh nghiệp nhỏ, người đứng đầu là người không thể thay thế: mọi quyết định đều qua tay họ, mọi khách hàng quan trọng đều chỉ làm việc với họ, và mọi sự cố đều chờ họ về giải quyết. Nghe thì có vẻ là dấu hiệu của một lãnh đạo giỏi, nhưng thực ra đó là điểm yếu lớn nhất của doanh nghiệp. Một công ty mà mọi thứ dừng lại khi người đứng đầu vắng mặt vài ngày là một công ty mong manh. Xây dựng đội ngũ kế cận, những người có thể chia sẻ trách nhiệm và thay thế mình trong từng mảng việc, là bước đi cần thiết để doanh nghiệp lớn lên và bền vững.

Người đứng đầu ôm hết việc là đang tự trói mình

Thói quen ôm việc thường bắt đầu từ những lý do chính đáng: hồi mới khởi nghiệp, người đứng đầu phải làm mọi thứ vì chưa có ai để giao, và làm nhiều thành quen. Nhưng khi doanh nghiệp đã có mười, hai mươi người, việc ôm hết mọi quyết định sẽ biến người đứng đầu thành nút thắt cổ chai: nhân viên chờ phê duyệt, khách hàng chờ trả lời, còn người đứng đầu thì làm việc đến khuya mà vẫn không hết việc. Điều nguy hiểm hơn là nhân viên dần mất thói quen tự quyết, vì việc gì cũng chờ sếp, và khi sếp vắng mặt, cả đội lúng túng.

Kế cận không phải là một người, mà là một đội

Nhiều người nghĩ kế cận là tìm một phó tướng duy nhất có thể thay mình, nhưng cách nghĩ ấy vừa rủi ro vừa thiếu thực tế. Một doanh nghiệp cần nhiều người kế cận ở nhiều mảng khác nhau: người giỏi về bán hàng, người giỏi về vận hành, người giỏi về tài chính, người giỏi về nhân sự. Mỗi người trong số họ không cần giống người đứng đầu, mà cần giỏi trong lĩnh vực của mình và hiểu rõ cách doanh nghiệp vận hành. Việc xây dựng đội ngũ này bắt đầu từ việc quan sát nhân viên hiện tại: ai làm việc chắc chắn, ai được đồng nghiệp tin tưởng, ai có khả năng học nhanh và chịu trách nhiệm. Sau đó, cho họ cơ hội thử sức với những nhiệm vụ lớn hơn từng bước, kèm theo sự hướng dẫn và phản hồi cụ thể.

Đào tạo kế cận cần thời gian và sự kiên nhẫn

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Sai lầm thường gặp là chỉ nghĩ đến kế cận khi người đứng đầu đã quá tải hoặc sắp nghỉ việc, lúc ấy mọi thứ đều vội vàng. Xây dựng đội ngũ kế cận là việc nên làm sớm, khi doanh nghiệp còn đang ổn định, để có thời gian đào tạo và thử thách. Người đứng đầu cần chia sẻ không chỉ công việc, mà cả thông tin và cách suy nghĩ: vì sao quyết định này được đưa ra, khách hàng quan trọng có thói quen gì, rủi ro nào cần tránh. Những kiến thức ngầm ấy, nếu chỉ nằm trong đầu một người, sẽ biến mất cùng người đó. Việc ghi chép quy trình, tổ chức họp chia sẻ kinh nghiệm, và cho nhân viên chủ chốt tham gia các cuộc họp quan trọng, đều là cách truyền lại kiến thức ngầm.

Dám chia việc là dấu hiệu của lãnh đạo trưởng thành

Nhiều người đứng đầu ngại xây dựng kế cận vì sợ nhân viên giỏi sẽ rời đi, hoặc sợ mất vị trí của mình. Nỗi sợ ấy có thật, nhưng giữ chặt mọi thứ còn rủi ro hơn: doanh nghiệp không thể lớn lên nếu chỉ dựa vào một người, và người giỏi cũng sẽ rời đi nếu không được trao cơ hội lớn hơn. Ngược lại, khi nhân viên thấy mình được tin tưởng và có đường phát triển, họ gắn bó hơn. Một người đứng đầu giỏi không phải là người làm được mọi việc, mà là người xây dựng được một đội ngũ làm được mọi việc ngay cả khi mình vắng mặt. Đó là lúc doanh nghiệp thực sự trưởng thành, và người đứng đầu mới có thời gian để làm đúng vai trò của mình: nhìn xa hơn, nghĩ lớn hơn, và đưa doanh nghiệp đi xa hơn.

Huỳnh Yến Nhi
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.