Nội dung chính
Xuất khẩu bột cá của Việt Nam năm 2025 đạt gần 300 triệu USD, mở ra tiềm năng khổng lồ cho ngành công nghiệp phụ phẩm thủy sản.
Trong bối cảnh Trung Quốc là nước nhập khẩu bột cá lớn nhất thế giới (chiếm khoảng 90% nhu cầu toàn cầu), Việt Nam vừa khẳng định vị thế là nhà cung cấp đáng tin cậy, đồng thời nắm giữ những lợi thế sản xuất đặc thù. Dưới đây là phân tích chi tiết về giá trị, xu hướng và các cơ hội phát triển.
Bột cá – Giá trị dinh dưỡng và các ứng dụng đa dạng
- Nguồn protein, axit amin và chất béo thiết yếu cho gia súc, gia cầm, thủy sản và thú cưng.
- Được sử dụng làm phân bón hữu cơ, cải tạo đất và tăng năng suất cây trồng.
- Tiềm năng phát triển các sản phẩm cao cấp như peptide, enzyme sinh học, vật liệu sinh học và bao bì phân hủy.
Thị trường tiêu thụ toàn cầu
Theo số liệu của VASEP, Peru chiếm 20% sản lượng bột cá thế giới, trong khi Trung Quốc nhập khẩu tới 90% nhu cầu toàn cầu. Nhu cầu ngày càng tăng ở châu Á, châu Âu và Mỹ, đặc biệt cho ngành nuôi tôm và cá.
Tiềm năng sản xuất và nhu cầu nội địa
Năm 2025, sản lượng thủy sản Việt Nam đạt 9,95 triệu tấn, trong đó nuôi trồng chiếm 6,1 triệu tấn (+5,1% so với 2024). Sản lượng thức ăn thủy sản lên tới 5,39 triệu tấn, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho bột cá.
Các doanh nghiệp tiêu biểu trong chuỗi giá trị
Phúc Lộc (TP.HCM): Thu mua 60 tấn phế phẩm/ngày, sản xuất 4.000‑5.000 tấn bột cá/năm, doanh thu 72‑90 tỷ đồng. Nếu nâng cao độ đạm lên 64%, có thể giảm nhập khẩu 140.000 tấn bột cá mỗi năm.
Công ty TNHH Tứ Hải (TP.HCM): Xử lý xương cá đục, xuất khẩu sang Nhật với giá 10 USD/kg, mang lại 10‑12 tỷ đồng/năm.
Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam đang phát triển bột chitosan và các chế phẩm y dược, mỹ phẩm, giá bán tới 1.000 USD/kg.
Triển vọng và chính sách hỗ trợ
Theo dự báo, đến năm 2030, sản lượng phế phụ phẩm tôm sẽ đạt 650.000 tấn (giá trị 80‑100 triệu USD) và cá tra 1,3 triệu tấn (giá trị hơn 500 triệu USD). TS Phạm Quốc Huy nhấn mạnh cần có chính sách thuế, tín dụng xanh và ưu đãi công nghệ để biến rác thải thành “vàng xanh”.
Ông Nguyễn Hoài Nam (VASEP) kiến nghị điều chỉnh mã HS để bột cá được tính vào kim ngạch xuất khẩu thủy sản, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.
Với sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền, Việt Nam có thể nâng cao giá trị chuỗi cung ứng, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và đưa ngành thủy sản lên bản đồ thế giới.
Đọc thêm các giải pháp tăng giá trị phụ phẩm thủy sản
