Nội dung chính
Thị trường lao động Mỹ năm 2025 đang đối mặt với mức giảm việc làm sâu nhất trong thập kỷ, khi AI và “hiệu quả” trở thành động lực chính.
Số liệu việc làm 2025: Chỉ 584.000 vị trí mới
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), năm 2025 tổng cộng chỉ tạo ra 584.000 việc làm mới, giảm hơn 70% so với hơn 2 triệu việc mỗi năm trong hai năm trước. Trung bình mỗi tháng thị trường thêm khoảng 48.000 việc, trong khi các điều chỉnh tháng 10‑11 cho thấy mất việc tăng lên 173.000 và 56.000 tương ứng.
“Hiệu quả” – tôn giáo mới của giới chủ
Business Insider mô tả “hiệu quả” đã chuyển từ mục tiêu doanh nghiệp sang một “tín ngưỡng” tại Thung lũng Silicon và lan ra toàn bộ khu vực tư nhân năm 2025. Các CEO như Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk (Tesla/SpaceX) đang thúc đẩy “cuộc đại san phẳng” nhằm xóa bỏ tầng quản lý trung gian và tối ưu hóa quy trình bằng AI.
Tác động tới khu vực tư nhân và công
Trong các tập đoàn lớn như Dell, AT&T và Verizon, hàng loạt sa thải đang diễn ra âm thầm để cắt giảm chi phí trong bối cảnh lãi suất cao và lạm phát kéo dài. Ngành công cộng không ngoại lệ: Bộ “Hiệu quả Chính phủ” (DOGE) do Elon Musk lãnh đạo đã giảm khoảng 265.000 vị trí trong năm, với email yêu cầu nhân viên liệt kê nhiệm vụ để đánh giá năng suất.
Nỗi lo của người lao động trí thức
Jaqueline Kline, sinh viên mới ra trường, đã nộp hàng trăm hồ sơ mà không nhận được phản hồi. “Tấm bằng đại học không còn giá trị, GPA cũng không quan trọng nếu không có việc làm,” cô chia sẻ. Các chatbot và AI ngày càng thay thế công việc văn phòng: Charley Kim, một nhân viên công nghệ trẻ, mô tả “được gọi đi phỏng vấn giờ còn khó hơn cả việc vượt qua buổi phỏng vấn”.
Ánh sáng le lói và rủi ro lạm phát
Trong khi ngành bán lẻ và sản xuất giảm, dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội ghi nhận tăng trưởng trong tháng 12. Thu nhập trung bình theo giờ tăng 3,8% lên 37,02 USD, một chỉ số Fed theo dõi để đánh giá áp lực lạm phát.
Theo báo cáo McKinsey (tháng 6/2025), gần 80% doanh nghiệp đã triển khai AI tạo sinh, nhưng phần lớn chưa thấy tác động đáng kể tới lợi nhuận. Elon Musk thừa nhận dự án DOGE “chỉ thành công một chút”.
Kết luận
Năm 2026 mở ra với nhiều bất định khi “hiệu quả” và AI vẫn chi phối quyết định nhân sự từ Washington D.C. đến Silicon Valley. Người lao động cần chuẩn bị linh hoạt, nâng cao kỹ năng số và tìm kiếm các vai trò mà AI chưa thể thay thế.
Bạn có quan điểm gì về xu hướng này? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.
