Nội dung chính
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” của Mỹ tại Venezuela không chỉ là một vụ đột kích quân sự nhanh gọn, mà còn là bản đồ chiến lược ba lớp: kinh tế, quân sự và chính trị địa chiến lược.
Vào ngày 3/1/2026, các lực lượng đặc nhiệm Delta Force cùng hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ quốc tế đã thực hiện một cuộc tấn công đồng thời vào thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và đưa ông lên tàu sân bay USS Iwo Jima chỉ trong chưa đầy 30 phút. Sự nhanh gọn này khiến dư luận quốc tế không chỉ ngạc nhiên trước khả năng thực thi “pháp luật xuyên biên giới”, mà còn đặt câu hỏi về các động cơ sâu xa của chính quyền Trump.
Ba mục tiêu cốt lõi của chiến dịch
Mục tiêu kinh tế: chiếm đoạt nguồn dầu mỏ khổng lồ
Venezuela nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 18% dự trữ toàn cầu, trong đó phần lớn là dầu nặng tại vành đai Orinoco. Tuy nhiên, sản lượng thực tế chỉ còn 860.000‑1 triệu thùng/ngày do lệnh trừng phạt, quản lý yếu kém và thiếu đầu tư. Theo TASS, việc phong tỏa tàu dầu và áp dụng sức mạnh quân sự là công cụ mà Washington dùng để buộc Caracas cung cấp dầu cho thị trường nội địa Mỹ, giảm phụ thuộc nhập khẩu và tăng doanh thu mà không cần ngân sách công.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) nhấn mạnh: “Dầu Venezuela là loại ‘bẩn’ về phát thải, đòi hỏi công nghệ tinh chế cao và chi phí đầu tư hàng tỷ USD”. Nhà kinh tế Neil Shearing cảnh báo: “Trong bối cảnh dư cung dầu toàn cầu, kế hoạch tái khởi động các mỏ Venezuela sẽ không làm giảm giá dầu toàn cầu trong năm 2026”.
Mục tiêu quân sự: khẳng định sức mạnh và thiết lập tiền lệ
Chiến dịch đã sử dụng toàn bộ sức mạnh không người lái và máy bay thế hệ mới: F‑22, F‑35, UAV Reaper và các trực thăng đặc nhiệm. Theo Aviationist, các lực lượng này đã vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống phòng không của Venezuela trong vòng vài phút, cho phép lực lượng Delta Force tiếp cận các mục tiêu quan trọng mà không gây thương vong cho binh sĩ Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine mô tả đây là “kết quả của một chuỗi diễn tập kéo dài nhiều tháng”, nhấn mạnh việc tận dụng sự yếu kém của quân đội Venezuela và thiếu đồng minh mạnh như NATO ở Ukraine. Chiến lược gia quân sự Mick Ryan (cựu thiếu tướng Australia) cho rằng việc duy trì hạm đội hạt nhân tại Caribbean là “cây gậy” để Mỹ ép buộc chính quyền mới tại Caracas tuân theo các yêu cầu của Washington.
Mục tiêu chính trị địa chiến lược: củng cố ảnh hưởng và chuẩn bị cho bầu cử nội địa
Về mặt chính trị, chiến dịch được Trump dùng như “vật cản” để răn đe các quốc gia không thân Mỹ trong khu vực – Brazil, Chile, Colombia – và đồng thời xây dựng di sản cá nhân trước cuộc bầu cử trung hạn năm 2026. Học giả Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro) cho rằng đây là một bước quay trở lại “ngoại giao pháo hạm” – một chiến lược từ thế kỷ 19‑20, trong đó sức mạnh hải quân được dùng để ép buộc các quốc gia yếu hơn chấp nhận các yêu sách chính trị và kinh tế.
Jim Marckwardt, trung tá nghỉ hưu và hiện là giảng viên tại Johns Hopkins, nhận định: “Trump muốn tạo ra một chiến thắng nhanh chóng để bù đắp những bế tắc trong các cuộc xung đột lớn như Ukraine, Gaza và Iran, đồng thời thu hút cử tri người Mỹ gốc Latin tại Florida – một khối bầu cử quyết định cho chiến dịch tái đắc cử của ông”.
Kết luận
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” đã cho thấy cách Mỹ kết hợp ba trụ cột – kinh tế (dầu mỏ), quân sự (sức mạnh) và chính trị (địa chiến lược) – để đạt được mục tiêu ngắn hạn và dài hạn ở Tây bán cầu. Mặc dù chiến thuật thành công, nó đồng thời đặt ra nhiều vấn đề về luật pháp quốc tế, ổn định khu vực và chi phí dài hạn cho cả Washington và Caracas.
Bạn nghĩ gì về việc Mỹ dùng sức mạnh quân sự để giải quyết các tranh chấp kinh tế? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của bạn!
