Nội dung chính
Greenland đang đứng trước ngã rẽ lịch sử khi Tổng thống Donald Trump công khai muốn đưa hòn đảo này vào lãnh thổ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, người dân và chính phủ Đan Mạch kiên quyết phản đối, khiến tương lai của đảo băng lớn nhất thế giới trở nên vô cùng bất định.
Bối cảnh quyết tâm của Trump
Vào ngày 22/12, Trump tuyên bố: “Chúng tôi cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì khoáng sản”. Ngay sau đó, ông bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland – một động thái được xem là quyết liệt nhất trong suốt nhiệm kỳ của ông.
Trump đã đề cập tới Greenland ngay từ đầu nhiệm kỳ, nhưng đề tài này bị lùi lại trong năm qua khi ông tập trung vào các ưu tiên nội ngoại khác. Lần này, việc bổ nhiệm Landry được xem như một bước đột phá nhằm biến Greenland – một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – thành một phần của Hoa Kỳ.
Phản ứng mạnh mẽ từ Greenland và Đan Mạch
Thủ hiến Greenland Jens‑Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng phản đối dữ dội, khẳng định quyền tự quyết của người dân Greenland và nhấn mạnh rằng Mỹ không có quyền kiểm soát đảo.
Đại sứ Mỹ Ken Howery đã được triệu tập để giải thích, trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch yêu cầu trả lời rõ ràng về việc bổ nhiệm đặc phái viên.
Vivian Motzfeldt, lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland, cho biết: “Không có gì thay đổi ở Greenland. Tương lai của chúng tôi do người dân quyết định. Chúng tôi không phải là người Đan Mạch, cũng không phải là người Mỹ.”
Chiến lược địa chính trị và an ninh
Nhà nghiên cứu Christopher Chivvis (Carnegie Endowment for International Peace) cảnh báo: “Nếu Mỹ tiếp tục thúc ép, chuẩn mực chủ quyền lãnh thổ sẽ bị xáo trộn, mở ra một thời đại mới trong quan hệ quốc tế.”
Đan Mạch đã tăng cường chi tiêu phòng thủ Bắc Cực và tìm cách gắn kết chặt chẽ hơn với Greenland sau những vụ bê bối lịch sử liên quan tới người Inuit.
Phó Tổng thống JD Vance đã thăm Căn cứ Không gian Pituffik, chỉ trích Đan Mạch vì “không ưu tiên an ninh của Greenland”. Ngày hôm sau, Thủ tướng Frederiksen tới đảo và nhấn mạnh: “Mỹ không thể thôn tính Greenland; chúng tôi sẽ cùng Đan Mạch bảo vệ an ninh Bắc Cực.”
Các kịch bản tương lai
- Kịch bản 1 – Đàm phán lại quan hệ an ninh: Đan Mạch, Greenland và Mỹ có thể ký một thỏa thuận quốc phòng mới, cho phép Mỹ duy trì hiện diện quân sự mà không cần sáp nhập chính trị.
- Kịch bản 2 – Đẩy mạnh đầu tư chiến lược: Washington có thể dùng các khoản đầu tư vào khai thác khoáng sản (kẽm, lithium, graphite, niken, đồng) để tạo lợi ích kinh tế cho Greenland, hy vọng thay đổi quan điểm người dân.
- Kịch bản 3 – Phản kháng châu Âu: Liên minh châu Âu có thể triển khai các cơ quan an ninh, tăng cường tập trận và đầu tư vào khu vực để ngăn chặn ảnh hưởng Mỹ.
Những kịch bản này đều mang rủi ro cao. Như Chivvis nhấn mạnh, “Chi phí của một cuộc xung đột địa chính trị sẽ rất đắt đỏ, trong khi lợi ích thực tế của Mỹ ở Greenland lại tương đối hạn chế.”
Kết luận và góc nhìn chuyên môn
Trước khi quyết định sáp nhập, Trump cần cân nhắc không chỉ lợi ích chiến lược mà còn phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế và người dân Greenland. Một chiến lược bền vững hơn có thể là hợp tác an ninh đa phương, thay vì áp đặt chủ quyền.
Bạn nghĩ sao về khả năng Mỹ thực sự chiếm đoạt Greenland? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất.
