Quy định mới và tác động ngay lập tức

Từ 1/1/2026, mọi hộ kinh doanh online có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm sẽ phải xuất hóa đơn điện tử cho từng đơn hàng. Quy định này, được xem như một cú đấm mạnh vào mô hình bán hàng tự phát, khiến hàng ngàn shop phải dừng lại, tính toán lại chi phí và thậm chí cân nhắc bán lại cửa hàng.

Thách thức về hóa đơn đầu vào

Phần lớn các shop thời trang, phụ kiện, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng hiện nhập hàng từ nguồn tiểu ngạch hoặc xách tay. Những lô hàng này thường không có chứng từ gốc, vì vậy khi phải xuất hóa đơn bán ra, người bán gặp bế tắc: không thể chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Luật sư Lê Hiếu (Công ty Luật Hiếu Hùng) giải thích, Luật Quản lý thuế 2019 không cho phép “hồi tố” hợp thức hoá hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết và gửi văn bản giải trình trung thực tới Chi cục Thuế trước 1/1/2026, họ sẽ có “lá chắn” pháp lý tránh bị coi là che giấu doanh thu.

Chi phí vận hành và lợi nhuận giảm sút

Đối với một shop đạt doanh thu 1 tỷ đồng, số lượng đơn hàng có thể lên tới hàng chục nghìn mỗi năm. Việc phải xuất hóa đơn điện tử cho mỗi đơn hàng đồng nghĩa với việc phải thuê kế toán, mua phần mềm kế toán, và trả phí dịch vụ hóa đơn điện tử. Khi biên lợi nhuận trong ngành bán lẻ online đã siết chặt, chi phí bổ sung này có thể biến lợi nhuận âm.

“Trước đây chỉ cần đóng gói và giao hàng, giờ mỗi đơn hàng vài chục nghìn đồng còn phải lo xuất hóa đơn, phí sàn tăng, nhân sự tăng,” một người bán ẩn danh chia sẻ. Nhiều chủ shop đang cân nhắc sang nhượng cửa hàng đã xây dựng trong 4‑5 năm vì không thể chịu được gánh nặng tài chính.

Giải pháp pháp lý và chiến lược chuyển đổi

1. Kiểm kê và giải trình trung thực
– Lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết hàng tồn kho không có hóa đơn.
– Chuẩn bị sao kê ngân hàng, biên nhận nhập kho thay thế.
– Gửi báo cáo giải trình tới cơ quan thuế trước ngày 1/1/2026.

2. Chuyển sang nguồn hàng chính ngạch
– Mặc dù thuế và chi phí nhập tăng, nhưng việc có hóa đơn hợp pháp giúp đáp ứng quy định và duy trì hoạt động lâu dài.
– Hợp tác với nhà cung cấp có giấy tờ đầy đủ, giảm rủi ro pháp lý.

3. Tối ưu quy trình bán hàng
– Áp dụng phần mềm quản lý bán hàng tích hợp xuất hóa đơn tự động.
– Đàm phán giảm phí dịch vụ sàn thương mại điện tử hoặc chuyển sang nền tảng tự xây dựng.

Triển vọng thị trường và lời khuyên cho người bán

Việc chuẩn hoá quy trình thuế sẽ dần làm tăng giá thành sản phẩm, nhưng đồng thời tạo niềm tin cho người tiêu dùng vì họ nhận được hoá đơn hợp pháp. Như chị Hiền (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ, giá bán có tăng nhẹ nhưng khách hàng yên tâm hơn về nguồn gốc.

Trong ngắn hạn, quy định mới sẽ “thanh lọc” những shop không có khả năng chuyển đổi. Tuy nhiên, những doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư vào hệ thống kế toán, nguồn hàng chính ngạch và minh bạch tài chính sẽ có lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Thời gian từ nay đến 1/1/2026 không còn là lúc để kêu ca, mà là “thời điểm vàng” để tái cấu trúc mô hình kinh doanh, chuẩn hoá dòng tiền và xây dựng nền tảng bền vững.