EU đang xem xét một cơ chế đặc biệt, cho phép Ukraine trở thành “thành viên giới hạn” trước khi có đầy đủ quyền thành viên.

Ủy ban châu Âu (EU) đang nghiên cứu các phương án để Ukraine gia nhập khối một cách nhanh chóng, nhưng không trao ngay toàn bộ quyền thành viên. Theo nguồn tin Reuters, cơ chế mới – được gọi tạm thời là “thành viên giới hạn” – sẽ cho phép Kiev tham gia vào các hoạt động chính trị ngay lập tức, trong khi các quyền kinh tế và pháp lý sẽ được mở rộng dần qua các giai đoạn chuyển tiếp.

Bối cảnh hiện tại

Việc đưa Ukraine vào EU đã được đưa vào bản kế hoạch hòa bình 20 điểm, một phần của thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa Mỹ, Ukraine và EU. Theo các nhà ngoại giao, mục tiêu chính là bảo đảm ổn định kinh tế và an ninh khu vực sau khi chiến tranh chấm dứt.

Cơ chế “thành viên giới hạn” là gì?

Cơ chế này đề xuất một lộ trình ba bước:

1. Bước 1: Ukraine nhận tư cách “thành viên giới hạn” – tham gia các hội nghị EU, có quyền bỏ phiếu trong một số lĩnh vực chiến lược.
2. Bước 2: Khi đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý và kinh tế, Ukraine sẽ được mở rộng quyền lợi, bao gồm quyền di chuyển tự do và tiếp cận các quỹ hỗ trợ.
3. Bước 3: Khi hoàn thành tất cả các tiêu chuẩn, Ukraine sẽ trở thành thành viên đầy đủ với quyền lợi và nghĩa vụ như các nước thành viên khác.

Những thách thức và quan điểm trong EU

Mặc dù ý tưởng được một số quan chức EU ủng hộ, nhiều thành viên vẫn lo ngại về thời gian và tính khả thi. Các nước như Ba Lan, Đức và Pháp nhấn mạnh rằng quá trình gia nhập EU luôn dựa trên năng lực thực hiện và cần được phê chuẩn bởi quốc hội 27 nước thành viên.

“Thực tế hiện nay rất khác so với thời điểm các quy tắc gia nhập lần đầu được xây dựng,” một quan chức EU cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng việc đưa Ukraine vào EU nhanh chóng là lợi ích an ninh chung của châu Âu.

So sánh với các vòng mở rộng trước đây

Trong đợt mở rộng năm 2004, Ba Lan – một quốc gia có dân số tương đương Ukraine – đã mất 10 năm để hoàn thành các cải cách pháp lý cần thiết. Các nước mới gia nhập thường trải qua giai đoạn chuyển tiếp dài để đạt được quyền công dân và tự do di chuyển trên toàn khối. Vì vậy, mô hình “thành viên giới hạn” có thể được xem là một cách rút ngắn thời gian, nhưng vẫn đòi hỏi sự đồng thuận rộng rãi.

Triển vọng và các bước tiếp theo

Hiện tại, EU chưa công bố thời gian cụ thể cho việc triển khai cơ chế này. Tuy nhiên, các quan chức EU cho biết sẽ tiếp tục thảo luận nội bộ và tìm kiếm sự đồng thuận của các quốc hội thành viên. Nếu được chấp nhận, Ukraine có thể trở thành “thành viên giới hạn” trong vòng 1‑2 năm tới, mở đường cho việc hoàn thiện quyền thành viên đầy đủ trong những năm tiếp theo.

Việc Ukraine gia nhập EU – dù ở mức hạn chế – không chỉ là vấn đề chính trị mà còn là yếu tố then chốt để duy trì ổn định kinh tế và an ninh khu vực sau chiến tranh.