Nội dung chính
Giảng viên Nobel Takaaki Kajita đã mang kiến thức về sóng hấp dẫn tới hơn 200 học sinh Việt Nam, mở ra cánh cửa kết nối với các dự án nghiên cứu quốc tế.
Buổi giảng đại chúng tại Đại học Phenikaa
Vào ngày 16/1, GS Takaaki Kajita – người đoạt Giải Nobel Vật lý 2015 vì công trình nghiên cứu neutrino – đã tổ chức một buổi giảng đại chúng tại Đại học Phenikaa với chủ đề “Giải mã những bí ẩn của vũ trụ thông qua sóng hấp dẫn”. Sự kiện thu hút học sinh từ các trường THPT chuyên miền Bắc, cùng giảng viên và sinh viên các ngành vật lý.
Khái niệm nền tảng về sóng hấp dẫn
Trong phần mở đầu, GS Kajita giải thích sóng hấp dẫn là hiện tượng mà Albert Einstein dự đoán vào năm 1916 và được xác nhận lần đầu tiên vào năm 2015 nhờ các thí nghiệm LIGO. Ông mô tả sóng này như “đôi tai” của vũ trụ, cho phép chúng ta “nghe” những tiếng vọng từ hố đen, sao neutron và ngay cả vụ nổ Big Bang.
Ứng dụng và dự án KAGRA
GS Kajita giới thiệu về mạng lưới các đài quan sát sóng hấp dẫn trên thế giới, trong đó có KAGRA – dự án do Nhật Bản khởi xướng năm 2010. KAGRA hiện đang hợp tác với khoảng 150 nhà khoa học từ 9 quốc gia, tập trung vào việc nâng cao độ nhạy và mở rộng khả năng phát hiện các nguồn sóng hấp dẫn mới.
Phản hồi nhiệt tình của học sinh
Nguyễn Đức Minh, học sinh lớp 11 chuyên Lý, cho biết lần đầu nghe về sóng hấp dẫn khiến em cảm thấy “thú vị” và “hào hứng” hơn với nghiên cứu khoa học. Phương Mai, học sinh THPT chuyên Nguyễn Huệ, chia sẻ rằng việc được nghe giảng trực tiếp từ người đoạt Nobel đã truyền động lực mạnh mẽ để phấn đấu trong lĩnh vực Vật lý thiên văn.
Đối thoại trực tiếp và khuyến khích tham gia dự án
Sau phần giảng, GS Kajita đã trả lời câu hỏi của học sinh, khuyến khích các em “tham gia với chúng tôi” trong các nhóm nghiên cứu và dự án KAGRA. Nhiều học sinh bày tỏ mong muốn được tham gia các dự án quốc tế, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối giữa trường học và các trung tâm nghiên cứu.
Ý nghĩa đối với giáo dục khoa học ở Việt Nam
Buổi giảng không chỉ là một sự kiện truyền cảm hứng mà còn là minh chứng cho khả năng đưa tri thức đỉnh cao tới lớp học phổ thông. Đại học Phenikaa hy vọng rằng, qua những buổi hội thảo như vậy, học sinh sẽ hiểu rõ hơn quy trình khoa học, từ khởi nguồn ý tưởng đến kiểm chứng và ứng dụng thực tiễn.
Giám đốc Phenikaa, GS.TS Lê Trung Thành, nhấn mạnh: “Chúng tôi mong một ngày không xa, các em sẽ tham gia trực tiếp vào các dự án như KAGRA, góp phần vào sự phát triển của vật lý thiên văn toàn cầu.”
Dương Tâm
