Nội dung chính
Việc định giá Greenland – hòn đảo băng lớn nhất thế giới – không chỉ là một bài toán tài chính, mà còn là một thách thức về địa chính trị và văn hoá.
1. Vì sao định giá Greenland lại phức tạp?
Greenland không có một thị trường bất động sản quốc tế nào để tham chiếu. Như ông Nick Kounis, nhà kinh tế trưởng ABN AMRO (Hà Lan) giải thích, không có khuôn khổ chung cho việc định giá các vùng lãnh thổ, vì vậy mọi con số đều mang tính ước lượng cao.
2. Tiền lệ lịch sử không áp dụng cho Greenland
Trong lịch sử, Mỹ đã mua Louisiana (15 triệu USD, 1803) và Alaska (7,2 triệu USD, 1867). Tuy nhiên, cả hai giao dịch đều diễn ra trong bối cảnh các quốc gia chủ quyền chủ động bán đất – hoàn toàn khác với trường hợp Greenland, nơi Đan Mạch và người Inuit kiên quyết không bán.
Năm 1946, Mỹ đề nghị Đan Mạch mua Bắc Cực với 100 triệu USD (≈1,6 tỷ USD tính hiện nay). Con số này đã lỗi thời vì không phản ánh tăng trưởng kinh tế và lạm phát trong hơn tám thập kỷ.
3. Giá trị tài nguyên và các yếu tố phi tài chính
GDP của Greenland chỉ khoảng 3,6 tỷ USD (2023), chủ yếu dựa vào đánh bắt cá. Thêm vào đó, khoảng một nửa ngân sách của đảo được tài trợ bởi Đan Mạch, làm giảm khả năng dùng GDP làm chuẩn định giá.
Theo một khảo sát 2023, 25 trong số 34 loại khoáng sản “nguyên liệu thô quan trọng” của EU đều hiện diện ở Greenland, ước tính tiềm năng trữ khoáng và năng lượng lên tới hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, khai thác dầu mỏ và khí đốt bị cấm vì lý do môi trường, còn khai khoáng gặp rào cản hành chính và phản đối của người Inuit.
3.1. Yếu tố văn hoá và lịch sử
Tiến sĩ Andreas Osthagen, giám đốc nghiên cứu chính trị Bắc Cực tại Viện Fridtjof Nansen (Na Uy), nhấn mạnh: “Khi phải cộng thêm các yếu tố vô hình như văn hoá và lịch sử của người bản địa, việc định giá trở nên không thể thực hiện được.”
4. Quan điểm chuyên gia về khả năng mua Greenland
Ông Kounis (ABN AMRO) cho rằng Trump có thể đang sử dụng một “kịch bản” ép buộc để tạo áp lực chính trị, chứ không phải thực sự muốn mua đất. Các chuyên gia đồng thuận rằng, không có cách nào đo lường chính xác giá trị của Greenland, nên ý tưởng mua đảo là “bất khả thi”.
5. Kết luận: Giá trị không thể đo lường – Ý tưởng mua Greenland không khả thi
Mặc dù Greenland sở hữu tiềm năng tài nguyên khổng lồ, các rào cản pháp lý, môi trường và quyền lợi của người Inuit làm cho việc định giá – và do đó việc mua bán – trở nên vô nghĩa. Chính quyền Mỹ vẫn cân nhắc mọi phương án, kể cả quân sự, nhưng thực tế cho thấy không có con số nào có thể làm hài lòng các bên.
