Nội dung chính
Bill Gates đã thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu, chuyển trọng tâm từ việc giảm phát thải sang cải thiện đời sống người nghèo.
Bối cảnh: Hai thập kỷ cống hiến cho cuộc chiến khí hậu
Trong gần 20 năm qua, người đồng sáng lập Microsoft – tỉ phú Bill Gates đã chi hàng tỉ đô la để nâng cao nhận thức và tài trợ các dự án giảm thiểu rủi ro biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong một bài viết dài trên GateNotes, ông công khai rằng hiện tượng ấm lên toàn cầu không nhất thiết dẫn đến thảm họa diệt vong cho loài người.
Quan điểm mới của Gates
Trong bài đăng trên GateNotes, Gates viết: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt cho người dân ở những nước nghèo nhất – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sống và phát triển tốt ở hầu hết mọi nơi trên trái đất trong tương lai gần”.
Giá trị thực tế hơn là con số
Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, nhưng ông cho rằng việc tập trung quá mức vào các chỉ tiêu giảm độ nóng hay lượng CO₂ có thể làm lãng phí nguồn lực. Thay vào đó, ông đề xuất đầu tư vào các dự án mang lại lợi ích trực tiếp cho con người: nông nghiệp bền vững, phòng chống bệnh tật, xóa đói giảm nghèo.
Phản ứng của cộng đồng
Quan điểm này nhanh chóng gây tranh cãi. Một số nhà môi trường cho rằng Gates “quay xe” và chỉ trích ông vì vẫn thường xuyên sử dụng máy bay riêng, mỗi chuyến bay phát ra lượng khí thải gấp hàng trăm lần so với một chiếc xe chạy xăng. Tờ FastCompany nhận xét: “Sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia về khí hậu, Gates hiện đang đưa ra những lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới”.
Những lý do thực tiễn đằng sau quan điểm
Theo New York Times, không phải Gates nói sai, mà ông nhấn mạnh rằng tác động của biến đổi khí hậu không đồng đều. Các hiện tượng thời tiết cực đoan – nắng nóng kéo dài, bão mạnh, lũ lụt – ảnh hưởng nặng nề nhất tới người nghèo, những người không có khả năng di dời, xây dựng nhà cửa kiên cố hoặc mua sắm thiết bị bảo vệ.
Ngược lại, các chính sách giảm phát thải mạnh mẽ như cấm xe xăng hay giảm số lượng gia súc có thể tạo gánh nặng tài chính cho người dân nghèo hơn người giàu. Ví dụ, Đan Mạch đã đề xuất giảm số lượng gia súc vì phân chúng phát thải metan, một biện pháp gây khó khăn cho nông dân địa phương.
Chi phí cơ hội
Khi nguồn lực tập trung vào các chiến dịch giảm khí thải tốn kém, những khoản tiền này có thể được dùng để cải thiện y tế, giáo dục và hạ tầng cho cộng đồng nghèo. Gates đã nêu ví dụ: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và tăng nhiệt độ thêm 0,1 độ, tôi sẽ chọn xóa bệnh sốt rét”.
Mục tiêu hướng tới COP30
Bill Gates công bố quan điểm này nhằm ảnh hưởng tới hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP30, dự kiến diễn ra tại Brazil từ ngày 10‑21/11/2025. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo quốc tế sử dụng ngân quỹ hạn chế cho biến đổi khí hậu vào các dự án thực tiễn, giúp người nghèo vượt qua những hậu quả nghiêm trọng nhất.
Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, Gates giải thích: “Tôi là một nhà hoạt động khí hậu, nhưng tôi cũng là nhà hoạt động cho sự sống còn của trẻ em”. Ông nhấn mạnh: “Nếu chúng ta ngưng tài trợ cho mọi loại vaccine và nhờ vậy giảm 0,1 độ, liệu đó có phải là sự đánh đổi thông minh?”.
